Tor Browser: Ιδιωτικότητα, Ανωνυμία και Επιχειρησιακή Ασφάλεια

[geobountalakis]

1. Το Tor Network και η έννοια της ψηφιακής ανωνυμίας

Το Tor (The Onion Router) είναι ένα ελεύθερο δίκτυο επικοινωνίας που έχει σχεδιαστεί για να περιορίζει τη δυνατότητα συσχέτισης της διαδικτυακής δραστηριότητας ενός χρήστη με την πραγματική διεύθυνση IP του.

Σε μια συνηθισμένη σύνδεση, ο ιστότοπος που επισκεπτόμαστε μπορεί να δει τη δημόσια IP από την οποία προέρχεται η σύνδεση. Το Tor αλλάζει αυτή τη διαδικασία, δρομολογώντας την κίνηση μέσω διαδοχικών κόμβων και χρησιμοποιώντας κρυπτογράφηση σε κάθε στάδιο.

Το Tor Browser είναι ο επίσημος browser του δικτύου. Βασίζεται στον Firefox ESR και περιλαμβάνει τροποποιήσεις που περιορίζουν το tracking, απομονώνουν δεδομένα περιήγησης και μειώνουν τη δυνατότητα αναγνώρισης μέσω browser fingerprinting.

Επίσημη πηγή: https://support.torproject.org/tor-browser/getting-started/about-tor-browser/

1.1 Τι προστατεύει το Tor

Η χρήση του Tor μπορεί να βοηθήσει στον περιορισμό:

• Της έκθεσης της πραγματικής δημόσιας IP απέναντι στους ιστοτόπους που επισκεπτόμαστε.
• Της άμεσης παρακολούθησης των προορισμών περιήγησης από τον τοπικό πάροχο Internet.
• Της συσχέτισης δραστηριοτήτων μεταξύ ιστοτόπων μέσω ορισμένων μηχανισμών tracking.
• Της αναγνώρισης μέσω browser fingerprinting.
• Ορισμένων μορφών αποκλεισμού και λογοκρισίας, μέσω bridges και άλλων μηχανισμών σύνδεσης.

Η προστασία εξαρτάται από τον τρόπο χρήσης, τις εφαρμογές που εκτελούνται παράλληλα και τις δυνατότητες του πιθανού αντιπάλου.

1.2 Τι δεν σημαίνει ανωνυμία

Η απόκρυψη της IP δεν συνεπάγεται πλήρη ανωνυμία.

Αν συνδεθούμε σε έναν προσωπικό λογαριασμό, η υπηρεσία εξακολουθεί να γνωρίζει ποιος λογαριασμός χρησιμοποιείται. Αν δημοσιεύσουμε προσωπικά στοιχεία ή ανεβάσουμε ένα έγγραφο με αναγνωριστικά μεταδεδομένα, μπορεί να αποκαλύψουμε την ταυτότητά μας ανεξάρτητα από τη δικτυακή διαδρομή.

Το Tor είναι εργαλείο προστασίας της ιδιωτικότητας, όχι εγγύηση ότι δεν μπορούμε να ταυτοποιηθούμε.

2. Πώς λειτουργεί το Onion Routing

Το Onion Routing αποτελεί τη βασική αρχιτεκτονική του Tor. Η κίνηση περνά από διαδοχικούς κόμβους, με κρυπτογραφικά επίπεδα που επιτρέπουν σε κάθε κόμβο να επεξεργάζεται τις πληροφορίες που χρειάζεται για να προωθήσει την κίνηση.

Ένα συνηθισμένο κύκλωμα Tor χρησιμοποιεί τρεις διαδοχικούς relays.

2.1 Guard Relay

Ο Guard Relay είναι ο πρώτος κόμβος του κυκλώματος. Γνωρίζει τη διεύθυνση IP από την οποία συνδέεται ο χρήστης, αλλά δεν γνωρίζει από τη θέση του και μόνο τον τελικό προορισμό.

Το Tor διατηρεί συνήθως επιλεγμένους guard relays για ένα χρονικό διάστημα αντί να επιλέγει τυχαίο πρώτο κόμβο σε κάθε σύνδεση. Έτσι περιορίζεται η έκθεση του χρήστη σε μεγάλο αριθμό πιθανώς κακόβουλων κόμβων εισόδου.

2.2 Middle Relay

Ο middle relay μεταφέρει την κίνηση από τον guard στον επόμενο κόμβο.

Στο κανονικό κύκλωμα δεν γνωρίζει την πραγματική IP του χρήστη ούτε τον τελικό προορισμό. Ο ρόλος του είναι να διαχωρίζει περαιτέρω τις πληροφορίες της διαδρομής.

2.3 Exit Relay

Ο exit relay χρησιμοποιείται όταν η σύνδεση καταλήγει σε έναν συνηθισμένο ιστότοπο του δημόσιου Internet.

Ο ιστότοπος βλέπει συνήθως την IP εξόδου του Tor αντί για την πραγματική IP του χρήστη. Ο exit relay, ωστόσο, μπορεί να παρατηρεί τον προορισμό και ορισμένα μεταδεδομένα της σύνδεσης.

Αν η σύνδεση προς τον ιστότοπο δεν χρησιμοποιεί HTTPS ή άλλη κατάλληλη κρυπτογράφηση, το περιεχόμενο μπορεί να είναι εκτεθειμένο στον ενδιάμεσο κόμβο.

Για αυτόν τον λόγο, το Tor δεν αντικαθιστά το HTTPS.

2.4 Η διαδρομή της σύνδεσης

Συσκευή χρήστη → Guard Relay → Middle Relay → Exit Relay → Ιστότοπος

Η διαδρομή αυτή αφορά τη συνήθη πρόσβαση σε ιστοτόπους του δημόσιου Internet. Οι υπηρεσίες .onion λειτουργούν διαφορετικά, καθώς η επικοινωνία πραγματοποιείται μέσα στο δίκτυο Tor και δεν απαιτεί συμβατικό exit relay προς το δημόσιο Internet.

Το Tor Browser διαχειρίζεται τα δικά του κυκλώματα. Δεν δρομολογεί αυτόματα όλη την κίνηση του λειτουργικού συστήματος μέσω Tor.

2.5 Περιορισμοί του Onion Routing

Η αρχιτεκτονική του Tor διαχωρίζει την προέλευση από τον προορισμό μεταξύ διαφορετικών relays. Δεν αποκλείει, όμως, κάθε μορφή παρακολούθησης.

Ένας ισχυρός παρατηρητής που έχει πρόσβαση σε διαφορετικά σημεία του δικτύου μπορεί να επιχειρήσει χρονική και στατιστική συσχέτιση της κίνησης. Η επιτυχία τέτοιων μεθόδων εξαρτάται από τις δυνατότητες του αντιπάλου και τις διαθέσιμες πληροφορίες.

3. Ποιος μπορεί να δει τι όταν χρησιμοποιούμε Tor

3.1 Ο πάροχος Internet

Ο πάροχος Internet μπορεί συνήθως να διαπιστώσει ότι η σύνδεσή μας επικοινωνεί με το δίκτυο Tor. Μπορεί επίσης να παρατηρεί τη διάρκεια, τον όγκο και τον ρυθμό της κίνησης.

Στην κανονική χρήση, δεν βλέπει απευθείας τη λίστα των ιστοτόπων που επισκεπτόμαστε μέσω του κυκλώματος. Οι bridges μπορούν να δυσκολέψουν ορισμένες μεθόδους αναγνώρισης και αποκλεισμού, χωρίς να εγγυώνται ότι η χρήση Tor θα παραμείνει αόρατη.

3.2 Ο ιστότοπος που επισκεπτόμαστε

Ο ιστότοπος βλέπει συνήθως την IP του exit relay και όχι την πραγματική IP του χρήστη.

Μπορεί, ωστόσο, να συλλέγει στοιχεία λογαριασμού, πληροφορίες που υποβάλλουμε, ενέργειες μέσα στην υπηρεσία και χρονικά μοτίβα χρήσης.

Η χρήση προσωπικού λογαριασμού μπορεί να ακυρώσει την ανωνυμία ως προς την ταυτότητα, ακόμη και αν η πραγματική IP παραμένει κρυμμένη.

3.3 Ο διαχειριστής ενός exit relay

Ο διαχειριστής ενός exit relay μπορεί να παρατηρεί την κίνηση που εξέρχεται από τον κόμβο, αλλά δεν μπορεί να διαβάσει αυτομάτως όλο το περιεχόμενο.

Με σωστά διαμορφωμένο HTTPS, το περιεχόμενο προστατεύεται από την κρυπτογράφηση TLS. Ο exit relay εξακολουθεί να μπορεί να παρατηρεί ορισμένα μεταδεδομένα, όπως τον προορισμό και τα χρονικά χαρακτηριστικά της σύνδεσης.

Δεν αγνοούμε προειδοποιήσεις πιστοποιητικών και δεν απενεργοποιούμε την επαλήθευση TLS.

3.4 Ισχυροί παρατηρητές δικτύου

Ένας αντίπαλος που παρακολουθεί τόσο τη σύνδεση του χρήστη όσο και την κίνηση κοντά στον προορισμό μπορεί να επιχειρήσει συσχέτιση μέσω χρονικών μοτίβων και όγκου δεδομένων.

Το Tor μειώνει σημαντικά ορισμένες μορφές έκθεσης, αλλά δεν εγγυάται προστασία απέναντι σε κάθε αντίπαλο που μπορεί να παρακολουθεί εκτεταμένα τμήματα του δικτύου.

4. Tor Browser, VPN και Proxy

Οι τρεις τεχνολογίες έχουν διαφορετικούς σκοπούς και διαφορετικά μοντέλα εμπιστοσύνης.

4.1 Tor Browser

Το Tor Browser έχει σχεδιαστεί ειδικά για περιήγηση μέσω Tor. Περιλαμβάνει μηχανισμούς απομόνωσης δεδομένων, περιορισμού tracking και αντιμετώπισης του browser fingerprinting.

Δεν προστατεύει αυτόματα άλλες εφαρμογές της συσκευής.

4.2 VPN

Ένα VPN δημιουργεί κρυπτογραφημένη σύνδεση μεταξύ της συσκευής και ενός VPN server. Οι ιστότοποι βλέπουν συνήθως την IP του VPN server, ενώ ο πάροχος VPN μπορεί να έχει πρόσβαση σε ορισμένα μεταδεδομένα.

Η προστασία εξαρτάται από την τεχνική υλοποίηση, τη διαμόρφωση και τις πρακτικές του παρόχου. Το VPN δεν προσφέρει αυτομάτως τον ίδιο διαχωρισμό πληροφοριών μεταξύ ανεξάρτητων relays που χρησιμοποιεί το Tor.

4.3 Proxy

Ένας proxy λειτουργεί ως ενδιάμεσος για συγκεκριμένες συνδέσεις ή εφαρμογές. Οι δυνατότητές του εξαρτώνται από το πρωτόκολλο και τη διαμόρφωση.

Ένας απλός proxy δεν προσφέρει αυτομάτως τις προστασίες απομόνωσης και fingerprinting του Tor Browser.

4.4 Συγκριτικός πίνακας

Χαρακτηριστικό	Tor Browser	VPN	Proxy
Απόκρυψη πραγματικής IP από τον ιστότοπο	Ναι	Συνήθως	Συνήθως
Πολλαπλά ανεξάρτητα relays	Ναι	Συνήθως όχι	Όχι απαραίτητα
Ενσωματωμένες προστασίες fingerprinting	Ναι	Όχι από μόνο του	Όχι από μόνο του
Προστασία όλης της συσκευής	Όχι από προεπιλογή	Ανάλογα με τη διαμόρφωση	Συνήθως όχι
Πρόσβαση σε υπηρεσίες .onion	Ναι	Όχι από μόνο του	Όχι από μόνο του

4.5 Tor μαζί με VPN

Η ταυτόχρονη χρήση Tor και VPN δεν αυξάνει αυτομάτως την ιδιωτικότητα. Ανάλογα με τη σειρά σύνδεσης, μπορεί να αλλάξει ποιος παρατηρητής γνωρίζει ότι χρησιμοποιούμε Tor, ενώ ενδέχεται να προκύψουν πρόσθετα προβλήματα σύνδεσης και εμπιστοσύνης.

Για τους περισσότερους χρήστες είναι προτιμότερο να χρησιμοποιούν σωστά τον επίσημο Tor Browser χωρίς πρόσθετα επίπεδα δικτύωσης που δεν κατανοούν.

Επίσημη τεκμηρίωση: https://support.torproject.org/tor-browser/general/vpn-with-tor/

5. Λήψη και εγκατάσταση του Tor Browser

Η ασφάλεια αρχίζει από την προέλευση του λογισμικού. Χρησιμοποιούμε την επίσημη ιστοσελίδα του Tor Project και αποφεύγουμε ανεπίσημα πακέτα, τυχαίους συνδέσμους και εφαρμογές που χρησιμοποιούν το όνομα Tor χωρίς επαληθεύσιμη προέλευση.

Επίσημη λήψη: https://www.torproject.org/download/

5.1 Windows

1. Ανοίγουμε την επίσημη σελίδα λήψης.
2. Επιλέγουμε την έκδοση για Windows.
3. Κατεβάζουμε το αρχείο εγκατάστασης.
4. Επαληθεύουμε την ψηφιακή υπογραφή, όπου είναι δυνατό.
5. Εκτελούμε το πρόγραμμα εγκατάστασης και ακολουθούμε τις οδηγίες.

5.2 Linux

1. Κατεβάζουμε το επίσημο πακέτο για Linux.
2. Ελέγχουμε την ψηφιακή υπογραφή σύμφωνα με την επίσημη τεκμηρίωση.
3. Αποσυμπιέζουμε το αρχείο στον κατάλληλο φάκελο.
4. Εκκινούμε τον browser σύμφωνα με τις οδηγίες της έκδοσης.

Σε πακέτα που υποστηρίζουν το συγκεκριμένο αρχείο εκκίνησης, η εντολή μπορεί να είναι:

./start-tor-browser.desktop

Αν η εκτέλεση αποτύχει, ελέγχουμε τα δικαιώματα του αρχείου και τις οδηγίες της έκδοσης. Δεν εκτελούμε άγνωστες εντολές διαχειριστή χωρίς να γνωρίζουμε τι κάνουν.

5.3 macOS

Κατεβάζουμε το επίσημο πακέτο για macOS, ελέγχουμε την προέλευσή του και ακολουθούμε τις οδηγίες εγκατάστασης.

Δεν παρακάμπτουμε προειδοποιήσεις ασφαλείας χωρίς να επαληθεύσουμε πρώτα το αρχείο.

5.4 Android

Το Tor Browser διατίθεται για Android από τις επίσημες πηγές που υποδεικνύει το Tor Project. Χρησιμοποιούμε την επίσημη σελίδα λήψης και ακολουθούμε τις οδηγίες για τη συγκεκριμένη έκδοση.

Οι διαθέσιμες λειτουργίες και οι ρυθμίσεις μπορεί να διαφέρουν από την έκδοση για υπολογιστές.

5.5 Επαλήθευση ψηφιακής υπογραφής

Η ψηφιακή υπογραφή βοηθά να επιβεβαιώσουμε την προέλευση του πακέτου και ότι δεν έχει τροποποιηθεί μετά την υπογραφή του.

Όπου παρέχεται αρχείο .asc, ακολουθούμε την επίσημη διαδικασία επαλήθευσης χρησιμοποιώντας τα σωστά αρχεία και το κατάλληλο κλειδί.

Το όνομα ή το εικονίδιο ενός αρχείου δεν αποτελούν απόδειξη γνησιότητας.

Επίσημη τεκμηρίωση: https://support.torproject.org/

6. Πρώτη εκκίνηση και αντιμετώπιση προβλημάτων

Μετά την εγκατάσταση, ανοίγουμε τον Tor Browser και επιλέγουμε σύνδεση στο δίκτυο. Αν δεν υπάρχουν περιορισμοί, συνήθως αρκεί η προεπιλεγμένη διαδικασία σύνδεσης.

Ο browser δημιουργεί τα απαραίτητα κυκλώματα και ελέγχει αν μπορεί να επικοινωνήσει με το δίκτυο Tor.

Δεν χρειάζεται να επιλέγουμε χειροκίνητα τυχαίους relays ή να χρησιμοποιούμε ανεπίσημες λίστες κόμβων.

6.1 Αν το Tor δεν συνδέεται

Πιθανές αιτίες είναι:

• Λανθασμένη ημερομηνία ή ώρα συστήματος.
• Προβλήματα σύνδεσης στο Internet.
• Περιορισμοί από το τοπικό δίκτυο.
• Παρεμβολή από firewall ή λογισμικό ασφαλείας.
• Αποκλεισμός του Tor από το δίκτυο.

Ελέγχουμε πρώτα τη σύνδεση και την ώρα του συστήματος. Στη συνέχεια ακολουθούμε τις επίσημες οδηγίες αντιμετώπισης προβλημάτων.

Δεν απενεργοποιούμε συνολικά τις προστασίες του συστήματος μόνο και μόνο για να συνδεθεί ο browser.

Επίσημη υποστήριξη: https://support.torproject.org/

7. Security Levels: Standard, Safer και Safest

Ο Tor Browser διαθέτει επίπεδα ασφαλείας που περιορίζουν λειτουργίες του browser για τη μείωση ορισμένων κινδύνων. Οι ακριβείς συμπεριφορές μπορεί να διαφέρουν ανά έκδοση.

7.1 Standard

Επιτρέπει τις περισσότερες λειτουργίες των ιστοτόπων και προσφέρει μεγαλύτερη συμβατότητα με σύγχρονες σελίδες.

Οι βασικές προστασίες ιδιωτικότητας του Tor Browser παραμένουν ενεργές.

7.2 Safer

Περιορίζει ορισμένα χαρακτηριστικά που μπορεί να αυξήσουν την έκθεση σε επιθέσεις. Ανάλογα με την έκδοση, ενδέχεται να περιορίζονται λειτουργίες JavaScript σε συγκεκριμένες περιπτώσεις, πολυμέσα και άλλα στοιχεία ιστοτόπων.

Ορισμένες σελίδες μπορεί να χάσουν μέρος της λειτουργικότητάς τους.

7.3 Safest

Εφαρμόζει αυστηρότερους περιορισμούς, ιδιαίτερα σε χαρακτηριστικά που αυξάνουν την επιφάνεια επίθεσης. Η λειτουργικότητα ιστοτόπων μπορεί να περιοριστεί σημαντικά.

7.4 Ποιο επίπεδο επιλέγουμε

• Standard: Μεγαλύτερη συμβατότητα.
• Safer: Ενισχυμένοι περιορισμοί με σχετικά καλή λειτουργικότητα.
• Safest: Αυστηρότερη προστασία με μεγαλύτερους περιορισμούς.

Η επιλογή εξαρτάται από το μοντέλο απειλών μας και το πόση λειτουργικότητα χρειαζόμαστε. Δεν χαλαρώνουμε τις ρυθμίσεις ασφαλείας απλώς επειδή το ζητά ένας ιστότοπος.

Επίσημη τεκμηρίωση: https://tb-manual.torproject.org/security-settings/

8. Bridges και Snowflake

Σε ορισμένα δίκτυα, η απευθείας σύνδεση στο Tor μπορεί να αποκλείεται ή να αναγνωρίζεται εύκολα. Για αυτές τις περιπτώσεις υπάρχουν εναλλακτικοί μηχανισμοί σύνδεσης.

8.1 Bridges

Οι bridges είναι κόμβοι εισόδου που δεν δημοσιεύονται με τον ίδιο τρόπο όπως οι συνηθισμένοι δημόσιοι relays.

Μπορούν να δυσκολέψουν ορισμένες μεθόδους αποκλεισμού, ιδιαίτερα όταν αυτές βασίζονται σε δημόσιες λίστες κόμβων. Δεν εγγυώνται απόλυτη απόκρυψη από κάθε τεχνική ανάλυσης δικτύου.

8.2 Snowflake

Το Snowflake είναι μηχανισμός αντιμετώπισης της λογοκρισίας που χρησιμοποιεί προσωρινές συνδέσεις μέσω εθελοντικών proxies.

Έχει σχεδιαστεί ώστε τα σημεία σύνδεσης να μπορούν να αλλάζουν, δυσκολεύοντας ορισμένες μεθόδους αποκλεισμού. Δεν αποτελεί VPN και δεν εγγυάται ότι η χρήση Tor δεν μπορεί να αναγνωριστεί.

8.3 Πότε χρησιμοποιούμε bridge

Εξετάζουμε τη χρήση bridge όταν η απευθείας σύνδεση αποτυγχάνει λόγω περιορισμών του δικτύου ή όταν υπάρχει ανάγκη αντιμετώπισης λογοκρισίας.

Αν το Tor λειτουργεί κανονικά, δεν χρειάζεται να ενεργοποιήσουμε πρόσθετους μηχανισμούς χωρίς συγκεκριμένο λόγο.

Λαμβάνουμε bridges από τις επίσημες λειτουργίες του browser ή από το Tor Project και όχι από τυχαίες λίστες αγνώστου προέλευσης.

Επίσημη πηγή: https://tb-manual.torproject.org/bridges/

9. Οι υπηρεσίες .onion

Οι υπηρεσίες .onion είναι υπηρεσίες που λειτουργούν μέσα στο δίκτυο Tor και είναι προσβάσιμες μέσω συμβατού λογισμικού Tor.

Σε αντίθεση με έναν συνηθισμένο ιστότοπο, μια onion υπηρεσία δεν χρειάζεται να εκθέτει μια συμβατική δημόσια IP και δεν απαιτείται κλασικός exit relay για την επικοινωνία με τον επισκέπτη.

9.1 Πώς λειτουργεί η πρόσβαση

Ο χρήστης ανοίγει τη διεύθυνση .onion στον Tor Browser. Η επικοινωνία πραγματοποιείται μέσα στο δίκτυο Tor, με μηχανισμούς που περιορίζουν την έκθεση της τοποθεσίας του επισκέπτη και της υπηρεσίας.

Οι διευθύνσεις onion είναι κρυπτογραφικά συνδεδεμένες με την ταυτότητα της αντίστοιχης υπηρεσίας και δεν λειτουργούν όπως τα συνηθισμένα ονόματα τομέων μέσω DNS.

9.2 Είναι όλες οι υπηρεσίες .onion ασφαλείς;

Όχι. Η κατάληξη .onion δεν αποτελεί πιστοποίηση αξιοπιστίας, ασφάλειας ή νομιμότητας.

Μια υπηρεσία μπορεί να περιέχει απάτες, κακόβουλο περιεχόμενο ή επικίνδυνα αρχεία. Ελέγχουμε την προέλευση της διεύθυνσης και αποφεύγουμε άγνωστες λήψεις.

9.3 Πώς επαληθεύουμε μια διεύθυνση onion

Όταν ένας οργανισμός διαθέτει επίσημη onion υπηρεσία, αναζητούμε τη διεύθυνση μέσα από την επίσημη ιστοσελίδα ή άλλο αξιόπιστο κανάλι του.

Ελέγχουμε ότι η διεύθυνση έχει αντιγραφεί σωστά και αποφεύγουμε συντομευμένους συνδέσμους που αποκρύπτουν τον προορισμό.

9.4 Όρια προστασίας

Οι onion υπηρεσίες μπορούν να περιορίσουν την έκθεση των διευθύνσεων IP και ορισμένες εξαρτήσεις από την παραδοσιακή δρομολόγηση του Internet.

Δεν προστατεύουν, όμως, από προσωπικά στοιχεία που αποκαλύπτει ο χρήστης, ευπάθειες της συσκευής ή κακόβουλη συμπεριφορά της υπηρεσίας.

10. Browser Fingerprinting

Το browser fingerprinting είναι η αναγνώριση ή συσχέτιση ενός browser μέσω συνδυασμού τεχνικών χαρακτηριστικών. Δεν απαιτεί απαραίτητα cookies.

10.1 Ποια στοιχεία μπορεί να χρησιμοποιηθούν

Ανάλογα με τον browser και τον ιστότοπο, μπορεί να εξετάζονται:

• Διαστάσεις παραθύρου και οθόνης.
• Υποστηριζόμενες λειτουργίες JavaScript.
• Γραμματοσειρές και απόδοση γραφικών.
• Πληροφορίες γλώσσας και ζώνης ώρας.
• Δυνατότητες πολυμέσων.
• Συμπεριφορά σε δοκιμές γραφικών και ήχου.

Ο συνδυασμός πολλών χαρακτηριστικών μπορεί να δημιουργήσει ένα αναγνωρίσιμο προφίλ, ακόμη και όταν δεν υπάρχουν cookies.

10.2 Πώς βοηθά το Tor Browser

Το Tor Browser προσπαθεί να κάνει τις διαμορφώσεις των χρηστών πιο ομοιόμορφες, περιορίζοντας την αξία των μοναδικών χαρακτηριστικών ενός browser.

Για αυτόν τον λόγο, αποφεύγουμε τις άσκοπες αλλαγές ρυθμίσεων, τις μη αναγκαίες επεκτάσεις και τις τροποποιήσεις που κάνουν το περιβάλλον μας ασυνήθιστο.

10.3 Γιατί αποφεύγουμε πρόσθετα extensions

Τα extensions μπορεί να εισάγουν νέα χαρακτηριστικά, δικαιώματα και συμπεριφορές που αυξάνουν την πολυπλοκότητα ή τη μοναδικότητα του browser.

Ακόμη και ένα πρόσθετο που διαφημίζεται ως εργαλείο ιδιωτικότητας μπορεί να επηρεάσει αρνητικά το fingerprinting ή να δημιουργήσει πρόσθετους κινδύνους.

Η ασφαλέστερη γενική πρακτική είναι να χρησιμοποιούμε τον Tor Browser όπως διανέμεται επίσημα, εκτός αν υπάρχει συγκεκριμένη και τεκμηριωμένη ανάγκη για αλλαγές.

11. Cookies, λογαριασμοί και διαχωρισμός ταυτοτήτων

Η δικτυακή ανωνυμία και η ταυτότητα ενός λογαριασμού είναι διαφορετικά πράγματα. Το Tor αλλάζει τη διαδρομή της σύνδεσης, αλλά δεν εμποδίζει μια υπηρεσία να αναγνωρίσει τον λογαριασμό που χρησιμοποιούμε.

11.1 Προσωπικοί λογαριασμοί

Αν συνδεθούμε σε λογαριασμό που περιέχει το πραγματικό μας όνομα, η υπηρεσία γνωρίζει ποιος λογαριασμός χρησιμοποιείται.

Η πραγματική IP μπορεί να παραμένει κρυμμένη, αλλά η δραστηριότητα δεν είναι ανώνυμη ως προς την ταυτότητα του λογαριασμού.

Πριν συνδεθούμε, αποφασίζουμε αν η συγκεκριμένη δραστηριότητα πρέπει να συσχετίζεται με την πραγματική μας ταυτότητα.

11.2 Cookies και απομόνωση

Το Tor Browser χρησιμοποιεί μηχανισμούς που περιορίζουν την παρακολούθηση μεταξύ ιστοτόπων και την κοινή χρήση δεδομένων περιήγησης.

Ωστόσο, δεν εξαρτώνται όλες οι τεχνικές αναγνώρισης από cookies. Οι λογαριασμοί, τα στοιχεία που υποβάλλουμε και τα χαρακτηριστικά συμπεριφοράς μπορούν επίσης να χρησιμοποιηθούν για συσχέτιση.

11.3 Διαχωρισμός δραστηριοτήτων

Αν θέλουμε να περιορίσουμε τη συσχέτιση διαφορετικών δραστηριοτήτων, αποφεύγουμε την ανάμειξη προσωπικών λογαριασμών και δραστηριοτήτων που θέλουμε να παραμένουν ξεχωριστές.

Προσέχουμε την επαναχρησιμοποίηση στοιχείων επικοινωνίας, ονομάτων χρήστη και προσωπικών πληροφοριών.

Ο διαχωρισμός μειώνει ορισμένες δυνατότητες συσχέτισης, αλλά δεν εγγυάται ότι δύο ταυτότητες δεν θα συνδεθούν μεταξύ τους.

11.4 New Identity και νέα κυκλώματα

Η λειτουργία New Identity του Tor Browser μπορεί να κλείσει τις τρέχουσες καρτέλες, να καθαρίσει σχετικά δεδομένα συνεδρίας και να δημιουργήσει νέα κυκλώματα.

Δεν πρέπει να θεωρούμε ότι η αλλαγή κυκλώματος ισοδυναμεί με πλήρη αλλαγή ταυτότητας. Αν συνδεθούμε ξανά στον ίδιο λογαριασμό ή αποκαλύψουμε τα ίδια αναγνωρίσιμα στοιχεία, η συσχέτιση παραμένει δυνατή.

12. Downloads, PDF και εξωτερικές εφαρμογές

Το Tor Browser προστατεύει τις συνδέσεις που διαχειρίζεται ο ίδιος. Όταν ένα αρχείο ανοίγει σε εξωτερική εφαρμογή, αυτή μπορεί να πραγματοποιήσει δικές της συνδέσεις εκτός Tor.

12.1 PDF και έγγραφα

Τα έγγραφα μπορεί να περιέχουν συνδέσμους, μεταδεδομένα ή στοιχεία που αποκαλύπτουν πληροφορίες για τον δημιουργό και το σύστημα.

Αν ανοίξουμε ένα αρχείο σε εξωτερική εφαρμογή που επικοινωνεί απευθείας με το Internet, μπορεί να αποκαλυφθούν πληροφορίες σύνδεσης ή άλλα στοιχεία της συσκευής.

Δεν ανοίγουμε άγνωστα ή ευαίσθητα έγγραφα σε εξωτερικές εφαρμογές θεωρώντας ότι το Tor εξακολουθεί να προστατεύει κάθε ενέργεια.

12.2 Εκτελέσιμα αρχεία

Το Tor δεν αποτελεί μηχανισμό ανίχνευσης κακόβουλου λογισμικού.

Ελέγχουμε την προέλευση, την ψηφιακή υπογραφή και την αξιοπιστία του εκδότη πριν εκτελέσουμε ένα αρχείο. Όπου απαιτείται, χρησιμοποιούμε κατάλληλο απομονωμένο περιβάλλον.

12.3 BitTorrent και εφαρμογές P2P

Το Tor Project συνιστά να μην χρησιμοποιούμε BitTorrent μέσω Tor.

Οι εφαρμογές P2P μπορεί να πραγματοποιούν συνδέσεις εκτός Tor ή να αποκαλύπτουν πληροφορίες δικτύου στους υπόλοιπους συμμετέχοντες. Επιπλέον, η χρήση του Tor Browser δεν δρομολογεί αυτόματα όλη την κίνηση του λειτουργικού συστήματος μέσω Tor.

Επίσημη τεκμηρίωση: https://support.torproject.org/tor-browser/

13. HTTPS και κρυπτογράφηση

Το Tor και το HTTPS έχουν διαφορετικούς, συμπληρωματικούς ρόλους.

Το Tor αλλάζει τη διαδρομή της επικοινωνίας και περιορίζει τη δυνατότητα άμεσης σύνδεσης της πραγματικής IP με τον προορισμό.

Το HTTPS προστατεύει το περιεχόμενο της επικοινωνίας μεταξύ browser και ιστοτόπου μέσω TLS, όταν η σύνδεση και το πιστοποιητικό είναι έγκυρα.

13.1 Γιατί χρειαζόμαστε HTTPS μαζί με Tor

Όταν επισκεπτόμαστε έναν συνηθισμένο ιστότοπο μέσω Tor, η κίνηση φτάνει στον προορισμό μέσω ενός exit relay.

Με HTTPS, το περιεχόμενο παραμένει κρυπτογραφημένο μεταξύ browser και ιστοτόπου. Με απλό HTTP, ορισμένα δεδομένα μπορεί να είναι ορατά σε ενδιάμεσους παρατηρητές.

13.2 Βασικοί κανόνες

• Δεν αγνοούμε προειδοποιήσεις πιστοποιητικών.
• Δεν απενεργοποιούμε την επαλήθευση TLS.
• Ελέγχουμε ότι βρισκόμαστε στον σωστό ιστότοπο.
• Δεν εισάγουμε κωδικούς σε σελίδες που δεν εμπιστευόμαστε.
• Δεν θεωρούμε ότι το HTTPS αποδεικνύει την αξιοπιστία του ιστοτόπου.

Ένας κακόβουλος ιστότοπος μπορεί να χρησιμοποιεί κανονικό HTTPS. Η κρυπτογράφηση προστατεύει τη μεταφορά, όχι την αξιοπιστία του περιεχομένου.

14. Tor και DNS

Το DNS χρησιμοποιείται για την αντιστοίχιση ονομάτων τομέων με τις πληροφορίες που χρειάζονται για τη σύνδεση σε υπηρεσίες.

Σε μια συνηθισμένη σύνδεση, τα αιτήματα DNS μπορεί να αποκαλύπτουν πληροφορίες για τους προορισμούς που αναζητά ο χρήστης.

Ο Tor Browser έχει σχεδιαστεί ώστε οι συνδέσεις του να χρησιμοποιούν την υποδομή Tor και να περιορίζεται η απευθείας αποκάλυψη των προορισμών μέσω του συνηθισμένου τοπικού DNS.

14.1 Δεν αλλάζουμε τυχαία DNS

Η χειροκίνητη αλλαγή DNS στο λειτουργικό σύστημα δεν αποτελεί από μόνη της βελτίωση της ανωνυμίας κατά τη χρήση Tor Browser.

Δεν χρειάζεται να ορίσουμε τυχαίο δημόσιο DNS μόνο και μόνο επειδή χρησιμοποιούμε Tor.

14.2 Άλλες εφαρμογές και διαρροές

Άλλες εφαρμογές της συσκευής μπορεί να πραγματοποιούν δικά τους αιτήματα DNS και συνδέσεις εκτός Tor.

Αυτό δεν σημαίνει απαραίτητα ότι υπάρχει διαρροή του Tor Browser. Μπορεί απλώς η εφαρμογή να μην έχει διαμορφωθεί για χρήση του δικτύου Tor.

Δεν θεωρούμε ότι η χρήση του browser προστατεύει αυτόματα ολόκληρο το σύστημα.

15. Καθημερινό OPSEC και μοντέλο απειλών

Το OPSEC (Operational Security) αφορά τις πρακτικές με τις οποίες περιορίζουμε την αποκάλυψη πληροφοριών που μπορεί να θέσουν σε κίνδυνο την ιδιωτικότητα ή την ασφάλειά μας.

15.1 Προσδιορισμός του μοντέλου απειλών

Πριν επιλέξουμε εργαλεία, εξετάζουμε:

• Ποια δεδομένα θέλουμε να προστατεύσουμε.
• Από ποιους θέλουμε να τα προστατεύσουμε.
• Με ποιους τρόπους μπορεί να αποκαλυφθούν.
• Ποιες συνέπειες θα έχει η αποκάλυψή τους.
• Ποια μέτρα μειώνουν πραγματικά τον συγκεκριμένο κίνδυνο.

Άλλες απαιτήσεις έχει κάποιος που θέλει να περιορίσει το διαφημιστικό tracking και άλλες κάποιος που αντιμετωπίζει λογοκρισία ή εκτεταμένη παρακολούθηση.

15.2 Διαχωρισμός ταυτοτήτων

Δεν συνδέουμε άσκοπα προσωπικούς λογαριασμούς με δραστηριότητες που θέλουμε να παραμένουν ξεχωριστές.

Αποφεύγουμε την επαναχρησιμοποίηση αναγνωριστικών στοιχείων και δεν δημοσιεύουμε πληροφορίες που αποκαλύπτουν συνδέσεις μεταξύ λογαριασμών.

15.3 Μεταδεδομένα

Τα μεταδεδομένα μπορούν να αποκαλύψουν πληροφορίες ακόμη και όταν το κύριο περιεχόμενο δεν είναι άμεσα διαθέσιμο.

Μια φωτογραφία μπορεί να περιέχει στοιχεία τοποθεσίας και ένα έγγραφο μπορεί να περιλαμβάνει όνομα δημιουργού ή άλλα αναγνωριστικά στοιχεία.

Πριν κοινοποιήσουμε αρχεία, ελέγχουμε το περιεχόμενο και τα μεταδεδομένα τους.

15.4 Φυσική ασφάλεια συσκευής

Το Tor δεν προστατεύει από κάποιον που έχει πλήρη πρόσβαση στη συσκευή μας ούτε από κακόβουλο λογισμικό που έχει ήδη εγκατασταθεί.

Διατηρούμε ενημερωμένο το λειτουργικό σύστημα, χρησιμοποιούμε ισχυρό κωδικό ξεκλειδώματος και αποφεύγουμε την εγκατάσταση άγνωστου λογισμικού.

15.5 Λογαριασμοί και κωδικοί

Χρησιμοποιούμε μοναδικούς κωδικούς πρόσβασης, κατάλληλο διαχειριστή κωδικών και έλεγχο ταυτότητας δύο παραγόντων όπου είναι διαθέσιμος.

Η χρήση Tor δεν αναιρεί μια παραβίαση λογαριασμού ούτε αποκαθιστά την ασφάλειά του.

16. Συνηθισμένοι μύθοι και λάθη

16.1 «Το Tor με κάνει 100% ανώνυμο»

Δεν υπάρχει εγγύηση απόλυτης ανωνυμίας. Προσωπικά στοιχεία, κακόβουλο λογισμικό, λάθη χρήσης και τεχνικές συσχέτισης μπορούν να περιορίσουν την προστασία.

16.2 «Αν αλλάξω κύκλωμα, αλλάζει και η ταυτότητά μου»

Η αλλαγή κυκλώματος δεν αλλάζει την ταυτότητα ενός λογαριασμού. Αν συνεχίσουμε να χρησιμοποιούμε τα ίδια αναγνωριστικά στοιχεία, η δραστηριότητα μπορεί να συσχετιστεί.

16.3 «Το Tor προστατεύει όλες τις εφαρμογές»

Ο Tor Browser προστατεύει τις συνδέσεις που διαχειρίζεται ο ίδιος. Άλλες εφαρμογές δεν χρησιμοποιούν υποχρεωτικά το Tor.

16.4 «Όσο περισσότερα extensions εγκαθιστώ, τόσο πιο ασφαλής γίνομαι»

Τα πρόσθετα μπορούν να αυξήσουν την πολυπλοκότητα, τα δικαιώματα και τη μοναδικότητα του browser. Δεν εγκαθιστούμε extensions χωρίς συγκεκριμένη ανάγκη.

16.5 «Το Tor αντικαθιστά το HTTPS»

Το Tor περιορίζει τη σύνδεση μεταξύ πραγματικής IP και προορισμού. Το HTTPS προστατεύει το περιεχόμενο της επικοινωνίας. Οι δύο τεχνολογίες εξυπηρετούν διαφορετικούς σκοπούς.

16.6 «Tor και VPN είναι πάντα καλύτερα μαζί»

Ο συνδυασμός δεν αυξάνει αυτομάτως την προστασία. Χρησιμοποιούμε πρόσθετα επίπεδα δικτύωσης μόνο όταν κατανοούμε τη διαδρομή της κίνησης και τις συνέπειες για το μοντέλο απειλών μας.

16.7 «Ό,τι κατεβάζω μέσω Tor είναι ασφαλές»

Το Tor δεν ελέγχει την ασφάλεια των αρχείων. Ένα κακόβουλο αρχείο παραμένει κακόβουλο ανεξάρτητα από τη διαδρομή λήψης.

16.8 «Το Tor κρύβει ότι χρησιμοποιώ Tor»

Η κανονική σύνδεση μπορεί να είναι αναγνωρίσιμη από έναν τοπικό παρατηρητή. Οι bridges μπορούν να δυσκολέψουν ορισμένες μορφές αναγνώρισης και αποκλεισμού, αλλά δεν εγγυώνται αόρατη χρήση.

17. Checklist ασφαλούς χρήσης

Πριν και κατά τη χρήση του Tor Browser, ελέγχουμε τα παρακάτω:

• Ο Tor Browser έχει ληφθεί από επίσημη πηγή.
• Η ψηφιακή υπογραφή έχει επαληθευτεί όπου είναι δυνατό.
• Ο browser και το λειτουργικό σύστημα είναι ενημερωμένα.
• Δεν εγκαθιστούμε περιττά extensions.
• Έχουμε επιλέξει κατάλληλο Security Level.
• Δεν αγνοούμε προειδοποιήσεις HTTPS και πιστοποιητικών.
• Δεν συνδεόμαστε σε προσωπικούς λογαριασμούς όταν αυτό αντιβαίνει στον στόχο ανωνυμίας μας.
• Δεν ανοίγουμε άγνωστα αρχεία σε εξωτερικές εφαρμογές χωρίς αξιολόγηση.
• Δεν χρησιμοποιούμε BitTorrent μέσω Tor.
• Δεν θεωρούμε ότι προστατεύονται αυτόματα οι υπόλοιπες εφαρμογές.
• Ελέγχουμε την προέλευση των onion διευθύνσεων.
• Έχουμε προσδιορίσει το μοντέλο απειλών μας.
• Δεν προσθέτουμε άσκοπα VPN, proxy ή άλλες δικτυακές ρυθμίσεις.
• Ελέγχουμε τα προσωπικά στοιχεία και τα μεταδεδομένα πριν κοινοποιήσουμε περιεχόμενο.

18. Επίσημες πηγές και τεκμηρίωση

Για ενημερωμένες οδηγίες εγκατάστασης, λειτουργίας και ασφαλούς χρήσης, χρησιμοποιούμε τις επίσημες πηγές του Tor Project.

• Tor Project: https://www.torproject.org/
• Λήψη Tor Browser: https://www.torproject.org/download/
• Κέντρο υποστήριξης: https://support.torproject.org/
• Πληροφορίες για τον Tor Browser: https://support.torproject.org/tor-browser/getting-started/about-tor-browser/
• Security Settings: https://tb-manual.torproject.org/security-settings/
• Bridges: https://tb-manual.torproject.org/bridges/
• Tor και VPN: https://support.torproject.org/tor-browser/general/vpn-with-tor/

Οι διαθέσιμες σελίδες και οι οδηγίες μπορεί να αλλάζουν. Για διαδικασίες εγκατάστασης, επαλήθευσης και ρυθμίσεων ασφαλείας, ακολουθούμε την τρέχουσα επίσημη τεκμηρίωση.

19. Συμπέρασμα

Το Tor είναι ένα σημαντικό εργαλείο για την προστασία της ιδιωτικότητας, τον περιορισμό ορισμένων μορφών παρακολούθησης και την πρόσβαση στο Internet υπό συνθήκες λογοκρισίας.

Η αποτελεσματικότητά του εξαρτάται τόσο από την αρχιτεκτονική του δικτύου όσο και από τον τρόπο χρήσης του. Η επίσημη εγκατάσταση, οι ενημερώσεις, οι κατάλληλες ρυθμίσεις ασφαλείας και η αποφυγή περιττών τροποποιήσεων αποτελούν βασικά στοιχεία ασφαλούς χρήσης.

Παράλληλα, χρειάζεται προσοχή στους προσωπικούς λογαριασμούς, στα cookies, στα μεταδεδομένα, στα αρχεία που κατεβάζουμε και στις εξωτερικές εφαρμογές που μπορεί να επικοινωνούν εκτός Tor.

Ο βασικός κανόνας είναι απλός: χρησιμοποιούμε το Tor Browser όπως έχει σχεδιαστεί, κατανοούμε τι προστατεύει και τι όχι και προσαρμόζουμε τις πρακτικές μας στο πραγματικό μοντέλο απειλών.