Browser Fingerprinting: Πώς σε αναγνωρίζουν στο Internet ακόμα και χωρίς cookies

1. Τι είναι το Browser Fingerprinting;

Το browser fingerprinting είναι μια τεχνική αναγνώρισης που βασίζεται στα χαρακτηριστικά του browser και της συσκευής από την οποία επισκεπτόμαστε έναν ιστότοπο.

Όταν ανοίγουμε μια ιστοσελίδα, ο browser δεν μεταφέρει μόνο το αίτημα για την εμφάνιση του περιεχομένου. Ανάλογα με τον ιστότοπο, τα HTTP headers και τις λειτουργίες που επιτρέπονται από τον browser, μπορεί να αποκαλύπτονται πληροφορίες σχετικά με τη γλώσσα, τη ζώνη ώρας, την ανάλυση της οθόνης, τις δυνατότητες γραφικών, το λειτουργικό σύστημα και άλλα τεχνικά χαρακτηριστικά.

Οι πληροφορίες αυτές μπορούν να συνδυαστούν και να δημιουργήσουν ένα σύνολο χαρακτηριστικών που χρησιμοποιείται για την αναγνώριση ή τη συσχέτιση επισκέψεων.

Σε αντίθεση με τα παραδοσιακά cookies, το fingerprinting δεν χρειάζεται απαραίτητα να αποθηκεύσει ένα αναγνωριστικό στον browser. Μπορεί να βασιστεί σε χαρακτηριστικά που συλλέγονται κατά την επίσκεψη μιας ιστοσελίδας.

Αυτό δεν σημαίνει ότι κάθε ιστότοπος γνωρίζει αυτομάτως την πραγματική μας ταυτότητα. Σημαίνει ότι, σε ορισμένες περιπτώσεις, μπορεί να αναγνωρίζει επαναλαμβανόμενες επισκέψεις ή να συσχετίζει διαφορετικές δραστηριότητες χωρίς να βασίζεται αποκλειστικά στα cookies.

1.1 Γιατί αποτελεί ζήτημα ιδιωτικότητας;

Η ιδιωτικότητα στο διαδίκτυο δεν εξαρτάται μόνο από το αν αποδεχόμαστε cookies ή αν διαγράφουμε το ιστορικό περιήγησης.

Ακόμη και όταν δεν υπάρχουν αποθηκευμένα cookies, ένας ιστότοπος μπορεί να συλλέξει τεχνικά χαρακτηριστικά του browser. Αν ο συνδυασμός αυτών των χαρακτηριστικών είναι αρκετά διακριτός, μπορεί να χρησιμοποιηθεί για να ξεχωρίζει τη συγκεκριμένη διαμόρφωση από άλλες.

Για παράδειγμα, ένας browser μπορεί να χρησιμοποιεί:

  • Συγκεκριμένη έκδοση λειτουργικού συστήματος.
  • Συγκεκριμένη έκδοση browser.
  • Μια ιδιαίτερη ανάλυση οθόνης και κλίμακα εμφάνισης.
  • Συγκεκριμένες γραμματοσειρές.
  • Συγκεκριμένες δυνατότητες γραφικών και ήχου.
  • Μια συγκεκριμένη γλώσσα και ζώνη ώρας.

Κανένα από αυτά τα χαρακτηριστικά δεν αποκαλύπτει απαραίτητα την ταυτότητά μας από μόνο του. Ο συνδυασμός τους, όμως, μπορεί να κάνει τη διαμόρφωση του browser πιο αναγνωρίσιμη.

Το fingerprinting χρησιμοποιείται σε διαφορετικά περιβάλλοντα, όπως η μέτρηση επισκεψιμότητας, η ανίχνευση απάτης, η προστασία λογαριασμών και η παρακολούθηση χρηστών. Η σημασία του για την ιδιωτικότητα εξαρτάται από τον τρόπο συλλογής, τον σκοπό χρήσης και το αν τα δεδομένα συνδυάζονται με άλλες πληροφορίες.

2. Πώς λειτουργεί το Browser Fingerprinting;

Η διαδικασία βασίζεται στη συλλογή πολλών επιμέρους χαρακτηριστικών και στην αξιολόγησή τους ως συνόλου.

Ένας ιστότοπος μπορεί να λάβει ορισμένες πληροφορίες από τα HTTP headers που στέλνει ο browser και να χρησιμοποιήσει JavaScript για να εξετάσει επιπλέον δυνατότητες του περιβάλλοντος εκτέλεσης.

Στη συνέχεια, τα χαρακτηριστικά μπορούν να συνδυαστούν σε ένα αποτύπωμα. Ορισμένα συστήματα υπολογίζουν ένα hash από συγκεκριμένες τιμές, ώστε να διευκολύνουν τις συγκρίσεις μεταξύ διαφορετικών επισκέψεων.

Το hash δεν αποτελεί από μόνο του απόδειξη ότι κάποιος γνωρίζει ποιος είμαστε. Είναι ένας τρόπος αναπαράστασης των δεδομένων που χρησιμοποιήθηκαν για τη δημιουργία του.

Επιπλέον, το αποτύπωμα δεν είναι υποχρεωτικά σταθερό. Μπορεί να αλλάξει αν ενημερωθεί ο browser, αλλάξει το λειτουργικό σύστημα, τροποποιηθούν οι ρυθμίσεις ή ενεργοποιηθούν μηχανισμοί προστασίας από fingerprinting.

Το βασικό σημείο είναι ότι η αναγνώριση δεν βασίζεται απαραίτητα σε ένα μοναδικό στοιχείο. Συνήθως προκύπτει από τον συνδυασμό πολλών χαρακτηριστικών.

3. Ποια χαρακτηριστικά μπορούν να χρησιμοποιηθούν;

3.1 User-Agent και πληροφορίες browser

Ο User-Agent είναι μια συμβολοσειρά που μπορεί να μεταφέρει πληροφορίες σχετικά με τον browser και το περιβάλλον στο οποίο εκτελείται.

Ανάλογα με τον browser και την έκδοση, μπορεί να περιλαμβάνει πληροφορίες για την οικογένεια του browser, την πλατφόρμα και άλλες τεχνικές λεπτομέρειες.

Για παράδειγμα, διαφορετικές εκδόσεις browser ή διαφορετικές πλατφόρμες μπορεί να παράγουν διαφορετικές τιμές.

Ωστόσο, ο User-Agent δεν είναι πάντα αξιόπιστη ένδειξη της πραγματικής συσκευής. Μπορεί να περιορίζεται ή να τροποποιείται για λόγους συμβατότητας και ιδιωτικότητας. Παράλληλα, σύγχρονοι browsers παρέχουν πληροφορίες μέσω των User-Agent Client Hints, ανάλογα με την υποστήριξη και τα δικαιώματα που ισχύουν.

Επομένως, δεν μπορούμε να θεωρήσουμε ότι μια συγκεκριμένη συμβολοσειρά αποκαλύπτει με βεβαιότητα κάθε λεπτομέρεια του συστήματος.

3.2 Ανάλυση οθόνης και χαρακτηριστικά εμφάνισης

Η ανάλυση της οθόνης, οι διαστάσεις του διαθέσιμου παραθύρου, το βάθος χρώματος και η κλίμακα εμφάνισης μπορούν να αποτελέσουν μέρος ενός browser fingerprint.

Για παράδειγμα, δύο χρήστες μπορεί να χρησιμοποιούν τον ίδιο browser, αλλά να έχουν διαφορετικές διαστάσεις παραθύρου και διαφορετικές ρυθμίσεις οθόνης.

Αντίστοιχα, η χρήση πολλαπλών οθονών ή η αλλαγή του μεγέθους του παραθύρου μπορεί να μεταβάλει ορισμένες από τις διαθέσιμες τιμές.

Αυτές οι πληροφορίες δεν είναι κατ’ ανάγκη μοναδικές. Η χρησιμότητά τους για την αναγνώριση εξαρτάται από το πόσο συνηθισμένες ή σπάνιες είναι σε σχέση με άλλους χρήστες.

3.3 Γλώσσα και ζώνη ώρας

Ο browser μπορεί να εκθέτει την προτιμώμενη γλώσσα, τις γλωσσικές ρυθμίσεις και πληροφορίες σχετικά με τη ζώνη ώρας.

Για παράδειγμα, ένας browser που χρησιμοποιεί ελληνικά, συγκεκριμένη ζώνη ώρας και μια ιδιαίτερη διαμόρφωση λειτουργικού συστήματος μπορεί να παρουσιάζει έναν συνδυασμό χαρακτηριστικών διαφορετικό από εκείνον άλλων χρηστών.

Αυτό δεν αποδεικνύει ότι ο χρήστης βρίσκεται σε συγκεκριμένη χώρα ή πόλη. Οι γλωσσικές ρυθμίσεις μπορούν να αλλάξουν και η ζώνη ώρας δεν αποτελεί αξιόπιστη απόδειξη φυσικής τοποθεσίας.

Παρόλα αυτά, όταν συνδυάζονται με άλλα χαρακτηριστικά, μπορούν να συνεισφέρουν στη δημιουργία ενός πιο διακριτού αποτυπώματος.

3.4 Γραμματοσειρές και δυνατότητες συστήματος

Οι διαθέσιμες γραμματοσειρές και ο τρόπος με τον οποίο εμφανίζονται τα κείμενα μπορούν να διαφέρουν ανάλογα με το λειτουργικό σύστημα, τις εγκατεστημένες γραμματοσειρές και τη διαμόρφωση του περιβάλλοντος.

Ορισμένες τεχνικές μπορούν να εξετάσουν έμμεσα αυτές τις διαφορές μέσω του τρόπου εμφάνισης συγκεκριμένων στοιχείων ή μέσω διαθέσιμων λειτουργιών του browser.

Η έκθεση τέτοιων πληροφοριών δεν είναι ίδια σε όλους τους browsers. Οι σύγχρονες εκδόσεις μπορεί να περιορίζουν την πρόσβαση σε ορισμένα χαρακτηριστικά, ενώ οι μηχανισμοί προστασίας μπορούν να μειώνουν την ακρίβεια της αναγνώρισης.

3.5 Canvas Fingerprinting

Το Canvas Fingerprinting είναι μία από τις γνωστές τεχνικές browser fingerprinting.

Το HTML Canvas επιτρέπει στον browser να δημιουργεί και να εμφανίζει γραφικά μέσω JavaScript. Ένας ιστότοπος μπορεί να ζητήσει τη σχεδίαση συγκεκριμένων σχημάτων, χρωμάτων και κειμένου και, εφόσον επιτρέπεται η ανάγνωση του αποτελέσματος, να εξετάσει τα δεδομένα των pixels.

Το τελικό αποτέλεσμα μπορεί να επηρεάζεται από παράγοντες όπως:

  • Το λειτουργικό σύστημα.
  • Η κάρτα γραφικών και οι οδηγοί της.
  • Ο browser και η μηχανή γραφικών.
  • Οι διαθέσιμες γραμματοσειρές.
  • Οι διαφορές στην απόδοση και στην επεξεργασία γραφικών.

Ακόμη και μικρές διαφορές στην απόδοση μπορούν, σε κατάλληλες συνθήκες, να δημιουργήσουν διαφορετικά αποτελέσματα.

Έτσι, το Canvas μπορεί να χρησιμοποιηθεί ως ένα από τα στοιχεία ενός συνολικού fingerprint.

Αυτό δεν σημαίνει ότι κάθε εικόνα που εμφανίζεται σε μια ιστοσελίδα χρησιμοποιείται για παρακολούθηση. Η τεχνική αφορά συγκεκριμένες μεθόδους συλλογής και ανάλυσης γραφικών δεδομένων.

3.6 WebGL Fingerprinting

Το WebGL είναι μια τεχνολογία που επιτρέπει την απόδοση τρισδιάστατων γραφικών μέσα στον browser.

Ανάλογα με τον browser, τις ρυθμίσεις και τις δυνατότητες της συσκευής, ο τρόπος απόδοσης γραφικών μπορεί να παρουσιάζει διαφορές.

Ορισμένες τεχνικές fingerprinting εξετάζουν το αποτέλεσμα συγκεκριμένων γραφικών εργασιών ή πληροφορίες σχετικά με τις δυνατότητες γραφικών που εκθέτει το περιβάλλον.

Το WebGL fingerprinting μπορεί να συνεισφέρει στην αναγνώριση του συνδυασμού hardware και software που χρησιμοποιείται.

Όπως και στο Canvas, δεν υπάρχει εγγύηση ότι το αποτέλεσμα θα είναι μοναδικό ή σταθερό. Οι προστασίες του browser μπορούν να περιορίζουν τις διαθέσιμες πληροφορίες ή να μεταβάλλουν τον τρόπο με τον οποίο παρέχονται.

3.7 Audio Fingerprinting

Ορισμένες τεχνικές εξετάζουν χαρακτηριστικά της επεξεργασίας ήχου που πραγματοποιείται μέσω των Web Audio APIs.

Διαφορετικές υλοποιήσεις λογισμικού και διαφορετικά περιβάλλοντα μπορούν να παράγουν μικρές αποκλίσεις στα αποτελέσματα συγκεκριμένων υπολογισμών ήχου.

Αυτές οι αποκλίσεις μπορούν να χρησιμοποιηθούν ως επιπλέον χαρακτηριστικά ενός fingerprint.

Δεν πρόκειται απαραίτητα για ηχογράφηση μέσω του μικροφώνου. Η συγκεκριμένη τεχνική μπορεί να βασίζεται σε επεξεργασία ήχου μέσα στον browser, χωρίς να απαιτείται πρόσβαση στο μικρόφωνο.

Η διάκριση αυτή είναι σημαντική, επειδή το Audio Fingerprinting και η καταγραφή ήχου από το μικρόφωνο είναι διαφορετικά πράγματα.

3.8 Hardware και διαθέσιμοι πόροι

Ανάλογα με τον browser και τις διαθέσιμες διεπαφές, μια ιστοσελίδα μπορεί να λάβει περιορισμένες ενδείξεις σχετικά με τους πόρους του συστήματος.

Παραδείγματα αποτελούν ο αριθμός των λογικών επεξεργαστών που αναφέρει ο browser και, σε ορισμένα περιβάλλοντα, μια εκτίμηση της διαθέσιμης μνήμης.

Οι τιμές αυτές δεν αποκαλύπτουν απαραίτητα τις πραγματικές προδιαγραφές του υπολογιστή. Μπορεί να είναι περιορισμένες, προσεγγιστικές ή τροποποιημένες από τον browser.

Ωστόσο, μπορούν να προσθέσουν ακόμη ένα χαρακτηριστικό στο συνολικό αποτύπωμα.

4. Fingerprint Entropy: Γιατί ο συνδυασμός κάνει τη διαφορά

Το fingerprint entropy περιγράφει, σε αυτό το πλαίσιο, πόση διακριτική πληροφορία προσφέρει ένα σύνολο χαρακτηριστικών.

Αν ένα χαρακτηριστικό είναι κοινό σε εκατομμύρια χρήστες, συνήθως δεν βοηθά ιδιαίτερα να ξεχωρίσουμε έναν συγκεκριμένο browser.

Αντίθετα, όταν πολλά χαρακτηριστικά συνδυάζονται και ο συγκεκριμένος συνδυασμός είναι σπάνιος, μπορεί να είναι ευκολότερο να ξεχωρίσουμε τη συγκεκριμένη διαμόρφωση από άλλες.

Για παράδειγμα, ας υποθέσουμε ότι χιλιάδες χρήστες έχουν:

  • Τον ίδιο browser.
  • Την ίδια γλώσσα.
  • Την ίδια ζώνη ώρας.

Αν όμως ένας μικρότερος αριθμός χρηστών έχει ταυτόχρονα συγκεκριμένη ανάλυση οθόνης, ιδιαίτερες γραμματοσειρές και έναν συγκεκριμένο συνδυασμό γραφικών χαρακτηριστικών, τότε ο συνολικός συνδυασμός μπορεί να είναι πιο διακριτός.

Σημαντικό είναι ότι τα χαρακτηριστικά δεν είναι απαραίτητα ανεξάρτητα μεταξύ τους. Για παράδειγμα, η έκδοση του λειτουργικού συστήματος μπορεί να σχετίζεται με τον browser ή τις διαθέσιμες γραμματοσειρές.

Επομένως, δεν αρκεί να μετρήσουμε απλώς πόσα χαρακτηριστικά υπάρχουν. Χρειάζεται να εξετάσουμε πόση πραγματική πληροφορία προσφέρει ο συνδυασμός τους.

Η υψηλή διακριτότητα δεν σημαίνει υποχρεωτικά ότι έχει αποκαλυφθεί η πραγματική ταυτότητα ενός ατόμου. Σημαίνει ότι το αποτύπωμα μπορεί να είναι πιο εύκολο να ξεχωρίσει μέσα σε ένα συγκεκριμένο σύνολο χρηστών.

5. Cookies, IP και Browser Fingerprinting

Για να κατανοήσουμε καλύτερα το fingerprinting, πρέπει να ξεχωρίσουμε τρεις διαφορετικές έννοιες.

Cookies

Τα cookies είναι μικρά δεδομένα που αποθηκεύονται στον browser για έναν ιστότοπο ή για μια σχετική υπηρεσία.

Μπορούν να χρησιμοποιούνται για τη διατήρηση μιας σύνδεσης, την αποθήκευση προτιμήσεων, την ανάλυση επισκεψιμότητας και, σε ορισμένες περιπτώσεις, την παρακολούθηση μεταξύ ιστοτόπων.

Η διαγραφή τους μπορεί να αφαιρέσει συγκεκριμένα αποθηκευμένα αναγνωριστικά. Δεν αφαιρεί όμως τα χαρακτηριστικά του browser που μπορούν να χρησιμοποιηθούν για fingerprinting.

Διεύθυνση IP

Η IP είναι πληροφορία δικτυακής διευθυνσιοδότησης που μπορεί να είναι ορατή στον ιστότοπο ή στην υπηρεσία με την οποία επικοινωνούμε.

Μπορεί να προσφέρει ενδείξεις για τον πάροχο σύνδεσης ή τη γενική περιοχή από την οποία προέρχεται η σύνδεση, ανάλογα με τις συνθήκες.

Η χρήση VPN μπορεί να αλλάξει την IP που βλέπει ο ιστότοπος, αλλά δεν εξαλείφει αυτόματα τα χαρακτηριστικά του browser.

Browser Fingerprint

Το fingerprint βασίζεται στα χαρακτηριστικά που εκθέτει ο browser και στο πώς αυτά συνδυάζονται.

Δεν χρειάζεται απαραίτητα να αποθηκεύεται σε cookies, αν και μπορεί να συνδυαστεί με cookies, IP, στοιχεία λογαριασμού και άλλα αναγνωριστικά.

Αυτός είναι και ο λόγος που η προστασία από fingerprinting αποτελεί ξεχωριστό ζήτημα από τον αποκλεισμό cookies και την απόκρυψη της IP.

6. Μπορεί να χρησιμοποιηθεί για συσχέτιση επισκέψεων;

Ναι, υπό συγκεκριμένες συνθήκες.

Αν ένας ιστότοπος ή ένας τρίτος πάροχος λαμβάνει παρόμοια χαρακτηριστικά από τον ίδιο browser σε διαφορετικές επισκέψεις, μπορεί να προσπαθήσει να τις συσχετίσει.

Για παράδειγμα, ένας χρήστης επισκέπτεται έναν ιστότοπο και αργότερα έναν άλλο που χρησιμοποιεί την ίδια υπηρεσία ανάλυσης ή διαφημιστικό πάροχο.

Αν τα χαρακτηριστικά του browser είναι αρκετά διακριτά και η ίδια υπηρεσία μπορεί να τα παρατηρήσει και στις δύο επισκέψεις, ενδέχεται να υπάρχει δυνατότητα συσχέτισης.

Η διαδικασία δεν είναι πάντοτε επιτυχής. Τα fingerprints μπορεί να αλλάζουν, πολλοί χρήστες μπορεί να έχουν παρόμοια χαρακτηριστικά και διαφορετικοί ιστότοποι μπορεί να μην ανταλλάσσουν μεταξύ τους δεδομένα.

Επίσης, η συσχέτιση μιας επίσκεψης με μια άλλη δεν αποκαλύπτει απαραίτητα το πραγματικό όνομα του χρήστη.

Αν όμως ο χρήστης συνδεθεί σε έναν προσωπικό λογαριασμό, η υπηρεσία μπορεί να διαθέτει επιπλέον πληροφορίες που συνδέουν τη δραστηριότητα με συγκεκριμένο λογαριασμό.

Το fingerprinting, επομένως, είναι ένα πιθανό στοιχείο αναγνώρισης και συσχέτισης, όχι μια μαγική μέθοδος που αποκαλύπτει αυτομάτως κάθε πληροφορία για κάποιον.

7. Incognito Mode: Τι προστατεύει και τι όχι

Η ιδιωτική περιήγηση, γνωστή ως Incognito ή Private Browsing, είναι χρήσιμη για συγκεκριμένους σκοπούς.

Ανάλογα με τον browser, περιορίζει την αποθήκευση του τοπικού ιστορικού, των cookies και άλλων δεδομένων της συγκεκριμένης συνεδρίας μετά το κλείσιμο των ιδιωτικών παραθύρων.

Δεν σημαίνει όμως ότι ο χρήστης γίνεται ανώνυμος απέναντι στους ιστοτόπους.

Οι ιστοσελίδες εξακολουθούν να λαμβάνουν τα απαραίτητα στοιχεία της σύνδεσης και μπορούν, ανάλογα με τις δυνατότητες που εκθέτει ο browser, να συλλέγουν χαρακτηριστικά για fingerprinting.

Επιπλέον, η ιδιωτική περιήγηση δεν αποκρύπτει αυτομάτως την IP από τον ιστότοπο και δεν εμποδίζει την ταυτοποίηση όταν ο χρήστης συνδέεται σε προσωπικό λογαριασμό.

Επομένως, το Incognito είναι κυρίως εργαλείο περιορισμού των τοπικών ιχνών της περιήγησης. Δεν αποτελεί από μόνο του ολοκληρωμένη λύση κατά της διαδικτυακής παρακολούθησης.

8. Πρακτικός έλεγχος του Browser Fingerprinting

Μπορούμε να εξετάσουμε ορισμένα από τα χαρακτηριστικά που εκθέτει ο browser μας, χρησιμοποιώντας εργαλεία που έχουν σχεδιαστεί για αυτόν τον σκοπό.

8.1 EFF Cover Your Tracks

Ένα γνωστό εργαλείο είναι το Cover Your Tracks του Electronic Frontier Foundation (EFF).

Επίσημη σελίδα:

Το εργαλείο εξετάζει ορισμένα χαρακτηριστικά του browser και παρουσιάζει ενδείξεις σχετικά με την προστασία από trackers και τη διακριτότητα του fingerprint.

Η διαδικασία είναι απλή:

  1. Ανοίγουμε την επίσημη σελίδα από τον browser που θέλουμε να εξετάσουμε.
  2. Εκτελούμε τη δοκιμή.
  3. Εξετάζουμε τα αποτελέσματα για τον αποκλεισμό trackers και τη διακριτότητα του browser.
  4. Καταγράφουμε τις ρυθμίσεις και την έκδοση του browser, ώστε να μπορούμε να συγκρίνουμε μελλοντικές δοκιμές.

Είναι σημαντικό να διαβάζουμε χωριστά τα αποτελέσματα. Το ότι ο browser μπλοκάρει πολλούς trackers δεν σημαίνει απαραίτητα ότι έχει μη διακριτό fingerprint. Αντίστοιχα, ένα λιγότερο διακριτό fingerprint δεν αποδεικνύει ότι κάθε μορφή παρακολούθησης έχει σταματήσει.

Η δοκιμή αποτελεί ένδειξη για συγκεκριμένες τεχνικές και όχι απόλυτη μέτρηση ανωνυμίας.

8.2 BrowserLeaks

Μια ακόμη πηγή δοκιμών είναι το BrowserLeaks:

Περιλαμβάνει διαφορετικές σελίδες ελέγχου που εξετάζουν χαρακτηριστικά του browser, όπως το Canvas, το WebGL και άλλες διαθέσιμες πληροφορίες.

Μπορούμε να χρησιμοποιήσουμε τα αποτελέσματα για να κατανοήσουμε ποιες πληροφορίες είναι διαθέσιμες στο συγκεκριμένο περιβάλλον.

Δεν χρειάζεται να δημοσιεύουμε δημόσια ολόκληρα τα αποτελέσματα, επειδή μπορεί να περιλαμβάνουν τεχνικά χαρακτηριστικά που κάνουν τη διαμόρφωσή μας πιο διακριτή.

Επίσης, δεν πρέπει να αντιμετωπίζουμε ένα μεμονωμένο αποτέλεσμα ως απόδειξη ότι κάποιος μας παρακολουθεί. Η διαθεσιμότητα μιας τεχνικής δεν αποδεικνύει ότι κάθε ιστότοπος τη χρησιμοποιεί.

9. Πώς περιορίζουμε το Browser Fingerprinting;

Δεν υπάρχει μία ρύθμιση που να εξαλείφει κάθε πιθανότητα fingerprinting. Μπορούμε όμως να μειώσουμε την έκθεση πληροφοριών και να δυσκολέψουμε τη συσχέτιση δραστηριοτήτων.

9.1 Χρησιμοποιούμε browser με ενσωματωμένες προστασίες

Η επιλογή browser έχει σημασία, επειδή διαφορετικοί browsers εφαρμόζουν διαφορετικές πολιτικές σχετικά με τα χαρακτηριστικά που εκθέτουν.

Ορισμένοι περιορίζουν συγκεκριμένα APIs, άλλοι τροποποιούν ή τυχαιοποιούν ορισμένες τιμές, ενώ άλλοι προσπαθούν να κάνουν τους χρήστες να μοιάζουν περισσότερο μεταξύ τους.

Δεν αρκεί να κοιτάμε μόνο αν ένας browser διαθέτει ad blocker. Ο αποκλεισμός διαφημίσεων και trackers είναι διαφορετική λειτουργία από την προστασία του fingerprint.

9.2 Brave Browser

Ο Brave διαθέτει προστασίες κατά του fingerprinting, με ρυθμίσεις που σχετίζονται με τον αποκλεισμό ή την τροποποίηση συγκεκριμένων πληροφοριών που μπορούν να χρησιμοποιηθούν για αναγνώριση.

Οι σχετικές επιλογές βρίσκονται στις ρυθμίσεις Shields και μπορεί να διαφέρουν ανά έκδοση.

Η προστασία αυτή μπορεί να δυσκολέψει ορισμένες τεχνικές fingerprinting, αλλά δεν εγγυάται ότι ο browser είναι αδύνατο να αναγνωριστεί.

Επιπλέον, η υπερβολική τροποποίηση χαρακτηριστικών μέσω άσχετων επεκτάσεων μπορεί να δημιουργήσει έναν ασυνήθιστο συνδυασμό ρυθμίσεων, ο οποίος ενδέχεται να κάνει τον browser πιο διακριτό.

Επίσημη πηγή:

9.3 Firefox

Ο Firefox διαθέτει προστασίες κατά της διαδικτυακής παρακολούθησης και, ανάλογα με την έκδοση και τις ρυθμίσεις, μπορεί να περιορίζει ορισμένες τεχνικές fingerprinting.

Μπορούμε να εξετάσουμε τις ρυθμίσεις απορρήτου και την Ενισχυμένη προστασία από καταγραφή δραστηριότητας (Enhanced Tracking Protection).

Πρέπει όμως να διακρίνουμε τον αποκλεισμό γνωστών trackers από την προστασία απέναντι σε κάθε πιθανή τεχνική fingerprinting. Δεν είναι το ίδιο πράγμα.

Η εγκατάσταση πολλών επεκτάσεων δεν σημαίνει υποχρεωτικά ότι αυξάνεται ανάλογα και η ιδιωτικότητα. Ορισμένες επεκτάσεις μπορεί να επηρεάζουν τη συμβατότητα, ενώ ένας ασυνήθιστος συνδυασμός πρόσθετων μπορεί να διαφοροποιεί περισσότερο τον browser.

Επίσημη πηγή:

9.4 Tor Browser

Ο Tor Browser έχει σχεδιαστεί με ιδιαίτερη έμφαση στην ιδιωτικότητα και στην αντίσταση στο browser fingerprinting.

Χρησιμοποιεί τεχνικές που προσπαθούν να περιορίσουν τις διαφορές μεταξύ των χρηστών του, όπως περιορισμούς σε ορισμένες πληροφορίες, τυποποίηση χαρακτηριστικών και μηχανισμούς όπως το letterboxing για τις διαστάσεις του παραθύρου.

Ο στόχος δεν είναι να δημιουργηθεί ένα μοναδικό, τέλεια πλαστό προφίλ για κάθε χρήστη. Είναι να μειωθεί η δυνατότητα διάκρισης ενός χρήστη από ένα μεγαλύτερο σύνολο χρηστών με παρόμοια διαμόρφωση.

Για να διατηρούνται αυτές οι προστασίες, αποφεύγουμε τις άσκοπες τροποποιήσεις του Tor Browser και την εγκατάσταση πρόσθετων που δεν είναι απαραίτητα.

Ο Tor Browser δεν εγγυάται απόλυτη ανωνυμία. Η σύνδεση σε προσωπικούς λογαριασμούς, η αποκάλυψη στοιχείων μέσα σε ιστοσελίδες και άλλες συμπεριφορές μπορούν να συνδέσουν τη δραστηριότητα με την ταυτότητά μας.

Επίσημη τεκμηρίωση:

9.5 Δεν αλλάζουμε τυχαία κάθε χαρακτηριστικό

Ένα συνηθισμένο λάθος είναι να προσπαθούμε να αποκρύψουμε κάθε πληροφορία με διαφορετική επέκταση ή χειροκίνητη αλλαγή ρυθμίσεων.

Για παράδειγμα, μπορεί να αλλάξουμε τον User-Agent, να τροποποιήσουμε τις διαστάσεις της οθόνης και να περιορίσουμε ορισμένα APIs, χωρίς να λαμβάνουμε υπόψη πώς αλληλεπιδρούν μεταξύ τους αυτές οι αλλαγές.

Το αποτέλεσμα δεν είναι υποχρεωτικά καλύτερη ιδιωτικότητα. Μπορεί να προκύψει ένας ασυνήθιστος συνδυασμός χαρακτηριστικών ή να δημιουργηθούν προβλήματα συμβατότητας.

Συνήθως είναι προτιμότερο να χρησιμοποιούμε έναν browser με σχεδιασμένες και συντονισμένες προστασίες, αντί να επιχειρούμε να κατασκευάσουμε χειροκίνητα ένα εντελώς διαφορετικό αποτύπωμα.

9.6 Περιορίζουμε τα περιττά scripts και τις επεκτάσεις

Τα scripts που εκτελούνται σε μια ιστοσελίδα μπορούν, ανάλογα με τα δικαιώματα και τις δυνατότητές τους, να συλλέγουν πληροφορίες που είναι διαθέσιμες μέσω του browser.

Ο αποκλεισμός ορισμένων scripts μπορεί να περιορίσει τη συλλογή δεδομένων, αλλά μπορεί επίσης να επηρεάσει τη λειτουργία των ιστοτόπων.

Αντίστοιχα, οι επεκτάσεις πρέπει να επιλέγονται προσεκτικά, από αξιόπιστες πηγές και με τα ελάχιστα απαραίτητα δικαιώματα.

Δεν εγκαθιστούμε μια επέκταση μόνο και μόνο επειδή υπόσχεται «100% ανωνυμία». Εξετάζουμε τη λειτουργία της, την προέλευσή της και το αν προσφέρει πραγματική προστασία για το δικό μας μοντέλο απειλών.

10. VPN, DNS και Fingerprinting: Τι αλλάζει πραγματικά;

Η χρήση VPN ή ενός διαφορετικού DNS μπορεί να έχει συγκεκριμένα οφέλη για την ιδιωτικότητα, αλλά δεν εξαλείφει το browser fingerprinting.

Ένα VPN μπορεί να αλλάξει τη δημόσια IP που βλέπει ο ιστότοπος, ανάλογα με τη διαδρομή της σύνδεσης. Δεν αλλάζει όμως απαραίτητα τη γλώσσα του browser, τις γραμματοσειρές, τα χαρακτηριστικά Canvas ή τις δυνατότητες γραφικών.

Το DNS αφορά τη μετάφραση ονομάτων τομέων σε διευθύνσεις IP. Η χρήση κρυπτογραφημένου DNS μπορεί να προστατεύσει συγκεκριμένα στοιχεία των DNS αιτημάτων από ορισμένους παρατηρητές, αλλά δεν αφαιρεί τα χαρακτηριστικά που εκθέτει ο browser.

Επομένως, πρόκειται για διαφορετικά επίπεδα προστασίας:

  • VPN: αφορά κυρίως τη διαδρομή της δικτυακής σύνδεσης και την IP που βλέπει ο προορισμός.
  • DNS: αφορά την επίλυση ονομάτων και, ανάλογα με τη διαμόρφωση, την προστασία των σχετικών αιτημάτων.
  • Browser fingerprinting protection: αφορά τον περιορισμό ή την τυποποίηση χαρακτηριστικών που μπορούν να χρησιμοποιηθούν για αναγνώριση.
  • Cookie protection: αφορά την αποθήκευση και τη χρήση συγκεκριμένων αναγνωριστικών στον browser.

Τα μέτρα αυτά μπορούν να λειτουργούν συμπληρωματικά. Κανένα δεν αντικαθιστά αυτομάτως τα υπόλοιπα.

11. Συνηθισμένοι μύθοι για το Browser Fingerprinting

«Αν διαγράψω τα cookies, δεν μπορούν να με αναγνωρίσουν»

Λάθος. Η διαγραφή cookies αφαιρεί συγκεκριμένα αποθηκευμένα δεδομένα, αλλά δεν εμποδίζει τη συλλογή νέων χαρακτηριστικών του browser.

«Αν χρησιμοποιώ VPN, είμαι ανώνυμος»

Λάθος. Το VPN μπορεί να αλλάξει την IP που βλέπει ο ιστότοπος, αλλά δεν εξαλείφει τα χαρακτηριστικά του browser ούτε εμποδίζει την ταυτοποίηση μέσω προσωπικών λογαριασμών.

«Το Incognito με προστατεύει από κάθε παρακολούθηση»

Λάθος. Η ιδιωτική περιήγηση περιορίζει κυρίως τα τοπικά ίχνη της συνεδρίας. Δεν αποκλείει αυτομάτως το fingerprinting.

«Αν το fingerprint είναι μοναδικό, γνωρίζουν το όνομά μου»

Όχι απαραίτητα. Ένα διακριτό fingerprint μπορεί να βοηθήσει στην αναγνώριση ή στη συσχέτιση επισκέψεων, αλλά δεν αποκαλύπτει από μόνο του την πραγματική ταυτότητα ενός ατόμου.

«Όσο περισσότερες επεκτάσεις ιδιωτικότητας βάζω, τόσο καλύτερα»

Όχι υποχρεωτικά. Οι επεκτάσεις μπορεί να περιορίζουν trackers, αλλά μπορούν επίσης να αυξάνουν την πολυπλοκότητα του browser, να δημιουργούν προβλήματα συμβατότητας ή να προσθέτουν έναν ασυνήθιστο συνδυασμό χαρακτηριστικών.

«Αν ένα τεστ δείξει μοναδικό fingerprint, σημαίνει ότι με παρακολουθούν»

Όχι. Το αποτέλεσμα δείχνει πόσο διακριτή φαίνεται μια διαμόρφωση μέσα στο δείγμα και στις συνθήκες του συγκεκριμένου τεστ. Δεν αποδεικνύει ότι ένας συγκεκριμένος ιστότοπος συλλέγει ή χρησιμοποιεί αυτά τα δεδομένα για παρακολούθηση.

12. Πρακτικό πλάνο προστασίας

Για να περιορίσουμε την έκθεση του browser μας, μπορούμε να ακολουθήσουμε μια απλή διαδικασία:

  1. Επιλέγουμε browser με τεκμηριωμένες λειτουργίες προστασίας από tracking και fingerprinting.
  2. Διατηρούμε τον browser ενημερωμένο, ώστε να λαμβάνουμε τις διαθέσιμες διορθώσεις ασφαλείας.
  3. Ελέγχουμε τις ρυθμίσεις απορρήτου και ενεργοποιούμε τις κατάλληλες προστασίες.
  4. Περιορίζουμε τις επεκτάσεις στις απολύτως απαραίτητες.
  5. Αποφεύγουμε τις τυχαίες αλλαγές σε User-Agent, γραμματοσειρές και άλλες παραμέτρους χωρίς να γνωρίζουμε τις συνέπειες.
  6. Ελέγχουμε το fingerprint με ένα εργαλείο όπως το Cover Your Tracks, κατανοώντας τους περιορισμούς του.
  7. Επαναλαμβάνουμε τον έλεγχο μετά από σημαντικές αλλαγές στις ρυθμίσεις ή στον browser.
  8. Αποφεύγουμε να θεωρούμε ότι ένα καλό αποτέλεσμα σε ένα τεστ εγγυάται προστασία από κάθε μορφή tracking.
  9. Διαχωρίζουμε, όπου υπάρχει πραγματική ανάγκη, διαφορετικές δραστηριότητες και λογαριασμούς, χωρίς να υποθέτουμε ότι ο διαχωρισμός είναι απόλυτος.
  10. Δεν δημοσιεύουμε προσωπικά στοιχεία και δεν συνδεόμαστε σε λογαριασμούς που αποκαλύπτουν την ταυτότητά μας όταν ο στόχος της συγκεκριμένης δραστηριότητας απαιτεί διαφορετικό επίπεδο διαχωρισμού.

Η καλύτερη προσέγγιση εξαρτάται από το τι θέλουμε να προστατεύσουμε, από ποιον και με ποιο κόστος σε ευκολία χρήσης και συμβατότητα.

13. Συμπέρασμα

Το Browser Fingerprinting αποτελεί μια σημαντική τεχνική αναγνώρισης στο σύγχρονο διαδίκτυο. Βασίζεται στη συλλογή και στον συνδυασμό χαρακτηριστικών του browser και της συσκευής, χωρίς να απαιτείται πάντοτε η αποθήκευση cookies.

Οι πληροφορίες που μπορούν να χρησιμοποιηθούν περιλαμβάνουν στοιχεία για τη γλώσσα, τη ζώνη ώρας, τις διαστάσεις της οθόνης, τις γραμματοσειρές και τις δυνατότητες γραφικών. Τεχνικές όπως το Canvas και το WebGL Fingerprinting μπορούν να προσθέσουν επιπλέον χαρακτηριστικά στο συνολικό αποτύπωμα.

Η προστασία δεν επιτυγχάνεται απλώς με τη διαγραφή cookies, την ενεργοποίηση του Incognito ή τη χρήση VPN. Απαιτεί να κατανοούμε ποια στοιχεία εκθέτει ο browser, ποιες προστασίες εφαρμόζει και ποιοι περιορισμοί εξακολουθούν να υπάρχουν.

Η χρήση browsers με ενσωματωμένες προστασίες, ο περιορισμός περιττών επεκτάσεων και η αποφυγή άσκοπων τροποποιήσεων μπορούν να μειώσουν τη δυνατότητα αναγνώρισης. Παράλληλα, τα εργαλεία ελέγχου μάς βοηθούν να κατανοήσουμε καλύτερα το αποτύπωμα της δικής μας διαμόρφωσης.

Το σημαντικότερο είναι να θυμόμαστε ότι η ιδιωτικότητα δεν εξαρτάται από μία μόνο ρύθμιση. Εξαρτάται από τον συνδυασμό τεχνολογιών, επιλογών και συνηθειών που καθορίζουν πόσες πληροφορίες εκθέτουμε κατά την περιήγησή μας.

Στόχος δεν είναι να θεωρήσουμε ότι μπορούμε να γίνουμε αόρατοι στο Internet. Στόχος είναι να μειώσουμε την περιττή έκθεση, να περιορίσουμε τη δυνατότητα συσχέτισης των δραστηριοτήτων μας και να γνωρίζουμε τα πραγματικά όρια των εργαλείων που χρησιμοποιούμε.

Επίσημες πηγές και εργαλεία

Οι παραπάνω πηγές μπορούν να χρησιμοποιηθούν για περαιτέρω μελέτη των τεχνικών fingerprinting, των διαθέσιμων μηχανισμών προστασίας και των περιορισμών τους.